Οι εξουσίες θέλουν να γίνουν απολογητές τους οι πανεπιστημιακοί

πηγή: alfavita.gr
του Κώστα Δουζίνα

Δυστυχώς δεν μπορώ να είμαι στο Σύνταγμα, αλλά σαν ένας από τους 902 πανεπιστημιακούς από όλο τον κόσμο που υπέγραψαν τη γνωστή δήλωση, θέλω να σας μεταφέρω την πλήρη συμπαράσταση όλων μας στον αγώνα σας.
Θα ήθελα κατ’ αρχάς να εκφράσω έκπληξη και αγανάκτηση ως έλληνας πανεπιστημιακός για τις πρωτοφανείς και απαράδεκτες επιθέσεις εναντίον των ελλήνων συναδέλφων. Ξέρω καλά την εξαιρετική έρευνα και διδασκαλία που κάνετε σε αντίξοες συνθήκες. Η κυρία αιτία των προβλημάτων του ελληνικού πανεπιστημίου δεν είναι οι διδάσκοντες αλλά οι διαδοχικές κυβερνήσεις που το χρησιμοποιούν για τα πελατειακά και κομματικά τους συμφέροντα. Οι επιθέσεις αυτές είναι κομμάτι του γενικότερου κυνισμού ο οποίος χαρακτηρίζει την κυβερνητική προσπάθεια να παραπλανήσει και εκφοβίσει τον κόσμο.  Αν η κυβέρνηση ενδιαφέρεται τόσο πολύ να εισάγει ξένα πρότυπα, ας υιοθετήσει τον βασικό τρόπο χρηματοδότησης των πανεπιστημίων του εξωτερικού, το student-staff ratio (τον λόγο φοιτητών /ΔΕΠ), βάσει του οποίου πρέπει να αντιστοιχεί ένα μέλος ΔΕΠ για κάθε 15-20 φοιτητές.

Θέληση για γνώση

Η Ελλάδα έχει μια διεθνή θετική πρωτιά. Για πολλούς λόγους η ελληνική οικογένεια θεωρεί ακόμη την πανεπιστημιακή μόρφωση ως τον πιο δόκιμο τρόπο κοινωνικής αναγνώρισης και ανέλιξης. Αυτό δεν ισχύει σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη και προφανώς στη Βρετανία. Αποτελεί ένα τεράστιο εθνικό πόρο, τον οποίο διαδοχικές κυβερνήσεις υποτίμησαν και  εξευτέλισαν οδηγώντας τους νέους σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Η Ελλάδα έχει τη μεγαλύτερη φοιτητική μετανάστευση στον κόσμο. Πολλά τμήματα αποτυχημένων πανεπιστημίων διατηρούνται από Έλληνες φοιτητές.  Πώς λοιπόν αντιμετωπίζει αυτή τη θέληση γνώσης, την αγάπη για σπουδή το νομοσχέδιο;
Με την εμπειρία 35 χρόνων δουλειάς σε πανεπιστήμια της Βρετανίας και άλλων χωρών θέλω να πω δυο κουβέντες για το μοντέλο που προωθείται.   Βέβαια δεν έχουμε δει ακόμη σήμερα παραμονή της συζήτησής του στη Βουλή το νομοσχέδιο. Βασισμένος λοιπόν στις διάφορες πληροφορίες και σχέδια πιστεύω ότι τρία είναι τα χαρακτηριστικά του επικείμενου νόμου όσον αφορά διδασκαλία και μάθηση: κατάργηση της επιστημονικής αυτοτέλειας και ακεραιότητας – διαχωρισμός έρευνας/διδασκαλίας παρά τις ρητορικές εξάρσεις περί αξιολόγησης– επιστροφή στην έδρα και καθέδρα των μεγαλοκαθηγητάδων (είναι συνήθως άνδρες) που θα ελέγχουν ως οιονεί ιδιοκτήτες μεγάλα γνωστικά πεδία. Κανένα από αυτά τα πρωτότυπα δεν ισχύει στα καλά πανεπιστήμια της Βρετανίας, όπως ξέρουν οι κυβερνητικοί που πέρασαν από εκεί και καταλαβαίνουν από γράμματα.

Η Νομική (σχολή) ενώπιον του νόμου και της Δικαιοσύνης

πηγή: Αριστερό Βήμα
του Κώστα Δουζίνα

Στην μνημη Χρηστου Τσαιτουριδη

Ποιος είναι ο ρόλος της νομικής παιδείας, τι σημαίνει το να μαθαίνει κανείς το νόμο; Το πρώτιστο καθήκον των δασκάλων του νόμου είναι να κατανοούν και να διδάσκουν τη γλώσσα της δικαιοσύνης, την αναπνοή, το πνεύμα και την ψυχή που θα έπρεπε να κινεί το σώμα του νόμου. Νόμος χωρίς δικαιοσύνη είναι κενό γράμμα, σώμα δίχως ψυχή - υπολείμματα απλώς και ερείπια μιας έντιμης παράδοσης. Ένας δικηγόρος που θέλει να είναι άξιος του ονόματός της, νέμει και κατανέμει. Θέτει τις απαιτήσεις της απούσας δικαιοσύνης και της ιδανικής ισότητας ενώπιον της, ενάντια στα αιτήματα της εξουσίας και στις καταχρήσεις του πλούτου. Η δικαιοσύνη εκλείπει όχι μόνο όταν δεν πληρούνται τα κριτήρια, που ο ίδιος ο νόμος έχει θέσει στον εαυτό του, αλλά πολύ περισσότερο όταν το σύνολο του Δικαίου (και η διδασκαλία του) δεν λογοδοτεί, η ίδια, στο βωμό της δικαιοσύνης. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να το θυμίσω αυτό στα παιδιά της Αντιγόνης.

Η Θέμιδα, που κοσμεί τα δικαστήρια μας, έχει δεμένα τα μάτια της ακριβώς για να μην δει τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του προσώπου, που έρχεται ενώπιον του νόμου (τοποθετώντας την αφηρημένη λογική του θεσμού πάνω από τη ζεστή λάμψη της δικαιοσύνης). Η Νομική σχολή από την άλλη πλευρά έχει στην πύλη της μια Δικαιοσύνη με ορθάνοιχτα μάτια που κοιτάζει τον άλλο στο πρόσωπο και υπόσχεται άπειρη δικαιοσύνη. Εκείνοι που το ξεχνούν αυτό, όταν διδάσκουν ή ασκούν τη δικηγορία, μετατρέπονται σε λογιστές της εξουσίας και υποχείρια της. Από λειτουργούς του κράτους Δικαίου μετατρέπονται σε υπηρέτες του κράτους. Η απόσταση μεταξύ Κράτους και Κράτους Δικαίου είναι πάντοτε μικρή, αλλά όταν η δικαιοσύνη εκπίπτει του νόμου, τότε τα δύο καθίστανται ταυτόσημα - ο νόμος σαν γλώσσα μιας τρελής για δύναμη κυριαρχίας.